W ten sposób tworzą się charakterystyczne stany zapalne, które są wywołane przez stojący mocz. Jednocześnie wzmaga się nacisk na cewkę moczową. 3. Niewielkie ilości oddawanego moczu – jeśli w naszym moczu pojawił się piasek, to istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że za jakiś czas pojawią się trudności w oddawaniu moczu PCNL, kruszenie kamieni nerkowych - o zabiegu. Kruszenie kamieni metodą nakłucia nerki (PCNL) to zabieg chirurgiczny przeprowadzany w celu usunięcia kamieni z nerek. Jest zalecany szczególnie w przypadku występowania złogów dużej wielkości. Metoda pozwala na usunięcie kamieni, których wielkość przekracza 2 cm i kamieni odlewowych. Przez cewkę moczową do moczowodu i nerki wprowadzany jest cewnik moczowodowy, czyli cienka rurka, przez którą do nerki podawany jest kontrast w celu uwidocznienia w RTG kielichów nerkowych i miedniczki. Podanie kontrastu umożliwia nakłucie nerki pod kontrolą RTG i wytworzenie kanału roboczego dla narzędzi. Cewnik DJ (double J) do miękka rurka o zawiniętych końcach, wprowadzana do nerki i moczowodu w celu zabezpieczenia właściwego odpływu moczu z nerki . Po założeniu do moczowodu jeden koniec cewnika znajduje się w nerce, a drugi w pęcherzu moczowym. Zawinięty kształt obu końców cewnika DJ zapewnia właściwe ułożenie w moczowodzie Kamienie nerkowe-usuwanie. Kamica nerkowa jest chorobą polegającą na tworzeniu się złogów w postaci tak zwanych kamieni nerkowych w układzie moczowym. Złogi powstają ze związków chemicznych znajdujących się w moczu. Kamienie nerkowe formują się, jeżeli stężenie tych związków przekroczy próg rozpuszczalności i wtrącą się lirik lagu semua kata rindumu semakin membuatku tak berdaya chord. URS - jest urologicznym zabiegiem endoskopowym wykonywanym przez cewkę moczową, który polega na inspekcji moczowodu. URS może być diagnostyczny lub leczniczy. URS wykorzystywany jest do diagnostyki schorzeń moczowodu, w których metody obrazowe nie dają odpowiedzi na temat patologii wewnątrz moczowodu. URS diagnostyczny pozwala na ocenę światła moczowodu pod kątem zwężeń lub nowotworów w jego świetle. W czasie zabiegu możliwe jest pobranie wycinków do badania leczniczy wykonywany jest w przypadku schorzeń moczowodu, które mogą być leczone w sposób endoskopowy - kamica moczowodowa powodująca kolkę nerkową, pozabiegowe zwężenia moczowodu, niektóre nowotwory moczowodu. Coraz częściej ureterorenoskopia wykorzystywana jest do leczenia schorzeń w obrębie układu kielichowo - miedniczkowego. URS najczęściej wykonywany jest z powodu kamicy moczowodowej i nazywany jest wówczas - URSL - skrót od ureterorenoskopowa litotrypsja, czyli skruszenie złogu. Jakie znieczulenie wykorzystywane jest do URS? Ureterorenoskopia wykonywana jest w warunkach sali endoskopowej i wymaga znieczulenia pacjenta. Najczęściej wykorzystywanym znieczuleniem w czasie URS jest znieczulenie podpajęczynówkowe lub znieczulenie dożylne/ogóle. W jaki sposób urolog ocenia moczowód w czasie ureterorenoskopii - URS? URS wykonywany jest przez cewkę moczową specjalnym narzędziem endoskopowym - ureterorenoskopem. Urządzenie to może być giętkie lub półsztywne. Po wprowadzeniu ureterorenoskopu półsztywnego do pęcherza moczowodu urolog identyfikuje ujście operowanego moczowodu i wprowadza ureterorenoskop do jego światła. W przypadku urządznia giętkiego najpierw zakaldany jest cystoskop i wprowadzany lider (drut prowadzący) do moczowodu, a dopiero po nim wprowadzany jest giętki endoskop. Obejrzenie wnętrza moczowodu możliwe jest dzięki układowi optycznemu, w jaki wyposażony jest ureterorenoskop lub najnowocześniejszym systemom CCD. Obraz z optyki przekazywany jest za pośrednictwem kamery endoskopowej na ekran monitora. URSL w przypadku kamicy moczowodowej - skruszenie i usunięcie złogu z moczowodu. Ureteroskopia to powszechnie stosowana metoda leczenia kamicy układu moczowego, w której wykorzystuje się endoskop o małej średnicy. Zabieg ten jest skuteczny i wiąże się z niskim ryzykiem powikłań. Pacjent otrzymuje znieczulenie ogólne lub regionalne. Podczas zabiegu nie wykonuje się żadnych cięć, a rozfragmentowany kamień wyciągany jest przez cewkę moczową za pomocą specjalnego „koszyczka” lub kleszczyków. W czasie URSL w kamicy moczowodu urolog odnajduje złóg i kruszy go różnymi technikami. W naszym ośrodku oferujemy wszystkie techniki kruszenia złogu: laserowa – laser holmowy 30W Cook Medical – ZŁOTY STANDARD ultradzwiękowa – Calcuson – ultradźwieki fragmentują złóg sprężonym powietrzem – lithoclast – stara metoda, odbijanie i przemieszczanie złogu W czasie zabiegu urolog może zdecydować o pozostawieniu w moczowodzie cewnika moczowodowego, który umożliwia niskociśnieniowy drenaż moczu. W zależności od rodzaju użytego cewnika, jest on usuwany z reguły po kilku dniach lub 1-2 tygodniach od operacji. Jak postępować po wykonanym zabiegu URS/RSL? Po URS wskazanie jest wypijanie zwiększonej ilości płynów i stosowanie wspomagających leków roślinnych. Antybiotyk lub chemioterapeutyki przepisany po URS powinien być stosowany ściśle według zaleceń lekarza. Mocz po URS może być nieco krwisty dlatego zaleca się zwiększoną podaż płynów. Pojawienie się kolki nerkowej zawsze wymaga konsultacji urologicznej celem oceny stopnia zastoju moczu i ustalenia przyczyny, która je wywołała. Kiedy wykonuje się URS/URSL? Silne dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy lędźwiowej i/lub podbrzuszu (po którejkolwiek ze stron) zawsze wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. W przypadku pojawienia się tych dolegliwości z towarzyszącą gorączką istnieje ryzyko stanu septycznego. Na izbie przyjęć pacjent ma wykonywane badania morfologiczne i biochemiczne krwi z oceną wskaźników zapalnych. W badaniu USG ocenia się zastój moczu w układzie kielichowo-miedniczkowym nerki, a w RTG jamy brzusznej lub tomografii komputerowej lokalizuje się złóg lub inna patologię moczowodu. Na podstawie wyników badań lekarz podejmuje decyzję o potrzebie zabiegu URS/URSL. Możliwe powikłania po ureterorenoskopii - URS URS jest zabiegiem inwazyjnym, który niesie ze sobą ryzyko powikłań. Częstość powikłań pozabiegowych jest mniejsza niż 2% przypadków. Wśród najczęściej obserwowanych powikłań URS obserwuje się: infekcja układu moczowego z urosepsą włącznie. Unika się tego powikłania operując pacjentów w osłonie antybiotykowej, a w przypadku nasilonego stanu zapalnego miejscowo lub ogólnoustrojowo najpierw wykonuje się nakłucie nerki lub instalację cewnika perforacja moczowodu rozerwanie moczowodu zwężenie moczowodu Dowiedz się Więcej o leczeniu kamicy w naszych placówkach: Metoda RIRS To nowoczesna, innnowacyjna, małoinwazyjna i przede wszystkim skuteczna metoda laserowego usuwania kamieni z układu moczowego. Usuwanie złogów metodą RIRS, pozwala lekarzowi na dokładne zbadanie nerek i ostateczne pozbycie się zalegających kamieni – odbywa się to dzięki laserowi, który trwale niszczy nawet najtwardsze złogi. Metoda stosowana jest w przypadku kamieni o średnicy od 0,5 cm do 2,5 cm i polega na wprowadzeniu endoskopu przez cewkę moczową i dotarcie do nerki. Wszystko odbywa się w znieczuleniu ogólnym, pod kontrolą lekarzy specjalistów. Kruszenie kamieni odbywa się w sposób całkowicie kontrolowany przez urologa. Nie dochodzi również do nakłuwania nerki i ingerencji w miąższ nerkowy. Zabieg jest przewidywalny, bezpieczny i małoinwazyjny, dzięki czemu zyskuje coraz większą rzeszę zwolenników. - metoda endoskopowa, małoinwazyjna - powłoki nie są naruszane - pacjent najczęściej nie odczuwa skutków ubocznych operacji - przy nawrotowym charakterze kamicy zabieg RIRS można powtarzać bez uszkodzenia miąższu nerki. Szpital może opuścić jeszcze tego samego dnia, a jeśli czuje się dobrze, już po kilku dniach może wrócić do pełnej aktywności. Po operacji metodą RIRS pacjentowi zwykle zakładany jest wewnętrzny cewnik JJ od nerki do pęcherza na kilka dni, żeby ułatwić spływ moczu z nerki oraz by resztki złogów mogły się swobodnie przemieścić i nie zablokowały moczowodu. ZACHĘCAMY DO KONTAKTU Z NASZĄ KLINIKĄREJESTRACJA – tel. specjalny: +48 577 710 893 Zobacz wszystkie aktualności Rejestracja osobista Rejestracja wizyt do lekarzy specjalistów odbywa się w godzinach pracy poradni ul. Częstochowska 71-75, 62-800 Kalisz Chyba nigdy nie skończy się spór, co boli bardziej – poród czy kolka będąca konsekwencją kamicy nerkowej. Ci, co przeszli jedno i drugie, twierdzą: przy porodzie warto się namęczyć, dla kamieni w nerkach – absolutnie nie. Lepiej je usunąć. Jest do wyboru kilka nowoczesnych, mało inwazyjnych i bezpiecznych metod nerkowa – objawyCzęsto bywa tak, że kamica nerkowa się "czai". Trochę bolą plecy, od czasu do czasu ma się objawy sugerujące kłopoty z pęcherzem moczowym, pieczenie przy mikcji. I tyle. Kto lubi mieć wszystko ze sobą w porządku, pójdzie na USG jamy brzusznej. Wtedy usłyszy, że ma w nerkach kamienie i że właśnie przez nie zapada wciąż na infekcje dróg moczowych. Dowie się też, że kamicę się leczy i gdzie się z nią woli czekać, aż samo przejdzie, prędzej doczeka sytuacji, gdy kamień z nerki wpłynie do moczowodu. Jeśli tam utknie, blokując odpływ moczu, w końcu nadejdzie bardzo bolesny ataku kolki kolki nerkowej opisuje się zwykle jako fale bólu:Początkowo przypomina skurcze miesiączkowe, bo obejmuje okolice lędźwiowe pleców. Potem stopniowo przybiera na sile. Często promieniuje do pachwin, krocza, a u mężczyzn do moszny. Po kilku godzinach ustaje. Zdarza się jednak, że trwa przez kilka dni. Podnosi się temperatura ciała, dołączają dreszcze, nudności, to stan ostry, wymagający szybkiej reakcji. Przyczyna kolki – zastój moczu w nerce – grozi bowiem infekcją całego układu moczowego i uszkodzeniem w takich okolicznościach trafia się na szpitalny oddział ratunkowy, pod kroplówkę ze środkami rozkurczowymi i przeciwbólowymi. Potem – do urologa. Lub też – w trybie pilnym – na stół operacyjny. Interwencja chirurgiczna polega zwykle na wprowadzeniu przez cewkę moczową i pęcherz sondy, która odblokuje gdy kamyk ma 5-6 mm, większość pacjentów z kolką wydali go własnymi siłami. Najpóźniej w ciągu 40 dni od pierwszego ataku nerkowa w ciążyTylko kolka nerkowa u kobiet w ciąży niekoniecznie spowodowana jest kamieniem. Czasem powiększająca się macica uciska na drogi moczowe. Dzieje się to w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Kolka nie jest niebezpieczna dla dziecka, ale zagraża matce, tak samo jak każdemu, kto na nią sobie z nią radzić? Przede wszystkim łagodząc jej objawy, czyli usprawniając przepływ moczu. Kobieta dostaje bezpieczne dla niej leki przeciwbólowe i rozkurczowe, ma stosować ciepłe okłady na lędźwie, powinna dużo spacerować, a także musi pić przynajmniej dwa litry wody na dobę. Z zabiegiem usuwania kamieni musi natomiast zaczekać do rozwiązania. Niektóre metody są przy ciąży absolutnie niewskazane. Kamienie nerkowe – przyczynyTzw. złogi powstają z odkładających się w nerkach albo moczowodach związków chemicznych wapnia i fosforanowych, ze szczawianów, kwasu moczowego, cystyny... Sprzyjają temu zjawisku:picie zbyt małych ilości wody,dieta bogata w białko i minerały,przyjmowanie niektórych leków,inne choroby,wady genetyczne,wady anatomiczne (np. za wąskie połączenie nerki z moczowodem).Kamienie mają różną twardość i wielkość, zwykle od kilku milimetrów do ponad 2 cm. Ale też mogą wypełniać całą miedniczkę oraz kielichy nerki (tzw. kamienie odlewowe). Mają różne kształty, są obłe, kanciaste albo kolczaste. Częściej dolegają mężczyznom niż osiągną średnicę 6-7 mm, albo zaczną wyraźnie dokuczać, powinno się je usunąć. To podstawowa metoda leczenia kamicy kamicy nerkowej Pacjenta zgłaszającego się z podejrzeniem ataku kamicy nerkowej lekarz wypyta przede wszystkim o dolegliwości bólowe i ze strony układu moczowego. Potem zrobi USG i/lub rentgen, które pomogą w wyborze właściwego leczenia. Metod usuwania kamieni jest bowiem kilka. Nie każda musi się sprawdzić w konkretnym przypadku. Jeśli są jeszcze jakieś wątpliwości co do lokalizacji, wielkości, twardości czy liczby złogów oraz stanu całego układu moczowego, wykonuje się diagnostykę obrazową z użyciem kontrastu. To urografia i tomografia komputerowa, najbardziej pomocne przy kwalifikowaniu do ewentualnej wiedzieć: Kamica nerkowa jest uleczalna, ale należy do chorób o charakterze nawrotowym. U osób, którym usunięto kamienie, mogą się one znów grozi nieleczenie kamicy nerkowej?Czekanie, aż kamica nerkowa sama przejdzie, ma bardzo poważne konsekwencje, do których zaliczamy:nawracające boleści pleców i w dole brzucha,utrudniony odpływu moczu,pojawienie się w moczu materii ropnej (tzw. roponercze),zakażenie całego układu moczowego,zaburzenie czynności nerek,uszkodzenie nerek, najpoważniejszych przypadkach powikłań przy kolce nerkowej może się zdarzyć konieczność usunięcia nerki, by ratować życie w nerkach – leczenie domoweCzyli – fachowo rzecz ujmując – leczenie zachowawcze. Nie powinno być inicjatywą własną pacjenta. Choć prowadzone w warunkach domowych, musi się odbywać za wiedzą i zgodą lekarza, pod jego opieką. Możliwe jest tylko w przypadku kamieni o małych rozmiarach. Polega na płukaniu nerek, zwanym też uderzeniami wodnymi. Przyjmuje się po prostu środki moczopędne, np. ziołowe, i dużo pije, zmuszając tym samym organizm do wydalania moczu w dużych ilościach. Do tego trzeba chodzić w kółko po schodach, a jeszcze lepiej dużo podskakiwać. Wszystko po to, by kamień wpadł do moczowodu, a stamtąd dostał się wraz z moczem do pęcherza i – w końcu – na zewnątrz. Proces ten jest w zasadzie bezpieczny, acz nie do końca bezbolesny. Chyba że złóg okaże się większy niż zakładano i utknie po drodze. Wtedy zaczyna bardzo boleć. Rozbijanie kamieni nerkowych ultradźwiękami – ESWLSą też zabiegowe sposoby leczenia kamicy nerkowej. Najpopularniejszy z nich to kruszenie złogów metodą ESWL (Extracorporeal Shock-Wave Lithotripsy) – litotrypsja falą uderzeniową generowaną pozaustrojowo. Mało inwazyjny sposób, sprawdza się zwłaszcza przy złogach ulokowanych w kielichach i miedniczce nerkowej oraz w moczowodzie, mających średnicę około 1 cm. ESWL przeprowadza się w trybie ambulatoryjnym, bez pozostawania w szpitalu. Pacjent dostaje znieczulenie, które go rozluźnia i utrzymuje w stanie ograniczonej świadomości (u dzieci konieczna jest pełna narkoza). Leży w całkowitym bezruchu. Lekarz lokalizuje kamień dzięki aparatowi rentgenowskiemu albo USG. Głowicę litotryptora ustawia nad chorym tak, by emitowana przez urządzenie wiązka ultradźwięków celowała w kamień. Fala uderzeniową skupia się na złogu i rozkrusza go na piasek. Ważne: Ultradźwięki dezintegrują tylko obiekty o dużej gęstości. Nie niszczą tkanek trwa godzinę. Jeśli nie ma komplikacji, pacjent tego samego dnia wraca do domu. Resztki kamieni wydala przez kilka dni, a nawet tygodni. Musi brać leki rozkurczowe, dużo pić i podskakiwać. Wstrząsy spychają piasek w dół moczowodu. Przeciwwskazania do ESWL to:ciąża,zaburzenia krzepnięcia krwi,tętniak aorty brzusznej lub tętnicy nerkowej,zakażenie układu moczowego,zwężenie połączenia miedniczkowo-moczowodowego,zwężenie powikłania to siniaki i krwiaki na skórze w miejscu, na które nakierowany był litotryptor, krew w moczu oraz krwiak nerkowy i okołonerkowy. Zdarzyć się mogą też powikłania przy wydalaniu pokruszonych złogów. Jest to przede wszystkim ból podczas oddawania moczu, ale również gorączka, utknięcie kawałka kamienia w moczowodzie (a w rezultacie kolka nerkowa), oraz utknięcie w moczowodzie wielu okruchów jeden za drugim (tzw. droga kamicza).W dwóch ostatnich przypadkach trzeba „dokruszyć" złogi. Robi się to w szpitalu. Przez cewkę moczową i pęcherz lekarz wprowadza do moczowodu specjalną sondę, usuwając kilku dniach od rozbijania kamieni nerkowych metodą ESWL wraca się do pracy i zwykłych zajęć. Zabieg może być powtarzana wielokrotnie. Jej skuteczność ocenia się na 90 kamieni nerkowych laserem – RIRSRIRS – Retrograde Intrarenal Surgery to kolejna metoda leczenia kamicy nerkowej. Jest również mało inwazyjna, ale młodsza i nowocześniejsza niż ESWL. Niewykluczone, że z czasem ją wyprze. Dzięki niej można się dostać właściwie do każdego miejsca w nerkach, by rozbijać złogi od największych po najdrobniejsze oraz te najtwardsze. Zabieg wykonywany jest w tzw. trybie jednego dnia. Poprzedza go tomografia jamy brzusznej. Przez cewkę moczową, pęcherz i moczowód lekarz przesuwa giętki i bardzo cienki endoskop. Urządzenie emituje wiązkę lasera holmowego, która rozbija kamienie na pył. Proces ten trwa od 30 do 120 minut. Na koniec zakłada się pacjentowi wewnętrzny cewnik łączący nerkę z pęcherzem. Przez kilka dni usprawnia on odpływ moczu i resztek złogów. Pacjent wychodzi ze szpitala kilka godzin po zabiegu. Po kilku kolejnych dniach wraca do swoich zwykłych zajęć. Przeciwwskazania do RIRS to ciąża i zakażenie układu moczowego, nie są to jednakprzeszkody stałe. Zabieg można przeprowadzić po porodzie i wyleczeniu powikłanie po RIRS to infekcja układu moczowego lub jego Powikłania przy RIRS są bardzo kamieni ureterorenoskopowe – URSLOperacja przeprowadzana jest w warunkach szpitalnych. Pacjent dostaje znieczulenie w kręgosłup, więc nie czuje niczego od pasa w dół. Lekarz wprowadza mu do pęcherza i moczowodu ureterorenoskop (URS) – endoskop o średnicy 2-3 mm. Kiedyś były to wyłącznie sztywne aparaty. Dlatego można ich było używać tylko do usuwania kamieni z pęcherza lub moczowodu. Nerki pozostawały dla nich niedostępne. Teraz sytuacja się zmieniła, bo produkuje się też ureterorenoskopy lekarz natrafi na złogi, może je specjalnymi kleszczykami usunąć w całości. Jeśli są zbyt duże, rozbija je laserem, ultradźwiękami albo urządzeniem działającym jak maleńki młot pneumatyczny. Okruchy wydostaje narzędziem podobnym do koszyczka. To tzw. litotrypsja ureterorenoskopowa (URSL). Specjaliści podkreślają, że jest ona czymś innym niż – taka sama z pozoru – metoda trwa około godzinę. Zwykle pozostawia się pacjentowi na parę dni cewnik w moczowodzie. Jeszcze tego samego dnia chory wraca do domu, o ile nie ma do URSL to:zły ogólny stan zdrowia pacjenta,problemy z krzepnięciem krwi,ciąża,przeszczep moczowodu,zmiany anatomiczne stulejki czy cewki moczowej, zwyrodnienie stawów powikłania po URSL to natomiast perforacja pęcherza moczowego, uszkodzenie śluzówki moczowodu, zwężenie moczowodu oraz zakażenie układu moczowego. Ryzyko wystąpienia powikłań przy URSL nie jest jednak kamieni po nakłuciu nerki – PCNLNefrolitotrypsja przezskórna inaczej zwana jest rozbijaniem kamieni przez przetokę skórno-nerkową (PCNL – Percutaneous Nephrolithotomy). Stosuje się ją u pacjentów z kamieniami o średnicy ponad 2 cm, bardzo twardymi, odlewowymi oraz tak umiejscowionymi, że nie można zastosować bardziej inwazyjna niż ESWL i URSL. Wymaga hospitalizacji pacjenta, znieczulenia ogólnego a nawet – ze względu na bezpieczeństwo chorego – rozłożenie zabiegu na kilka etapów. Lekarz wykonuje niewielkie, zwykle dwucentymetrowe nacięcie w skórze i tkankach na plecach pacjenta. Wprowadza przez nie nefroskop – rodzaj endoskopu. Nakłuwa nim nerkę z kamieniem, teleskopowymi końcówkami poszerza otwór. Nie na tyle jednak, by znacząco naruszyć miąższ nerki. Kamień wydostaje od razu, w całości. Jeśli jest zbyt duży, rozbija go i wyciąga po kawałku. Do kruszenia służą laser, ultradźwięki albo litotryptor operacja przebiega etapami, zakłada się pacjentowi dren nefrostomijny – rodzaj cewnika ułatwiający odprowadzanie moczu. Hospitalizacja po PCNL trwa trzy, cztery do PCNL to ciąża, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz wady anatomiczne powikłania po PCNL to:gorączka,krwotok,przedziurawienie układu kielichowo-miedniczkowego nerki,uszkodzenie opłucnej, uszkodzenie otrzewnej, uszkodzenie narządów w sąsiedztwie nerki, np. jelita grubego, wiesz, że: PCNL jest złotym standardem w leczeniu dużych i odlewowych kamieni operacyjne kamicy nerkowejOperacja klasyczna, z tzw. otwieraniem pacjenta to obecnie rzadkość. Wykorzystuje się ją w niewielkim procencie przypadków kamicy nerkowej – od jednego do pięciu na sto. Głównie przy bardzo dużych i bardzo twardych złogach, zwłaszcza wskazania do operacji:nieudane próby stosowania zabiegów mało inwazyjnych,choroby współistniejące, które nie pozwalają na leczenie metodami mało inwazyjnymi,wady anatomiczne,znaczna te można przeprowadzić również z użyciem laparoskopu. Sprawdza się on zwłaszcza przy kamieniach dużych, pojedynczych, zaklinowanych w czyli najczęstsze pytania o leczenie kamicy nerkowej Jak leczyć kamicę nerkową? Jest kilka sposobów leczenia kamicy nerkowej. Najbardziej popularny to rozbijanie złogów ultradźwiękami – ESWL. Są też metody endoskopowe (URSL, RIRS), w przebiegu których miniaturowe narzędzia chirurgiczne wprowadza się przez cewkę moczową i pęcherz do moczowodu albo i dalej, do samej nerki. Tam złogi zostają zlokalizowane i usunięte w całości. Jeśli są zbyt duże, kruszy się je we wnętrzu ciała pacjenta – laserem, ultradźwiękami albo mechanicznie. Potem wyciąga się je po kawałku. Wybór metody zależy od wielkości, twardości oraz liczby kamieni. Także od tego, gdzie się one znajdują – w samej nerce, moczowodzie czy pęcherzu moczowym. Co to jest kamica nerkowa? Choroba polega na odkładaniu się w nerkach albo moczowodach różnych związków chemicznych. U osoby zdrowej związki te rozpuszczają się w moczu. Gdy proces ów zostanie zaburzony, tworzą grudki różnej wielkości, kształtu i twardości. Kamicy sprzyjają: picie zbyt małych ilości płynów, dieta bogata w białko i minerały, przyjmowanie niektórych leków. Czasem jest ona konsekwencją innych chorób, wad genetycznych albo anatomicznych. Kamienie nerkowe stają się niebezpieczne, gdy zablokują odpływ moczu z nerki. Jakie są objawy kamicy nerkowej? Kamica często przebiega bezobjawowo. Niekiedy dolegają choremu bóle pleców czy oporne na leczenie infekcje dróg moczowych. Zwykle zresztą brane za nawracający stan zapalny pęcherza. Dlatego rozpoznanie jej jest możliwe głównie dzięki USG. Natomiast objawem, który bez wątpliwości wskazuje na kamicę, jest kolka nerkowa. To bardzo silny, rozdzierający, długotrwały ból, promieniujący z lędźwi do pachwin, krocza i moszny. Jego przyczyną jest utknięcie kamienia w moczowodzie i zablokowanie odpływu moczu z nerki. Czy kamień w nerce boli? Jeśli już, to słabo. Odczuwa się raczej pobolewanie pleców niż ból samych nerek. Chyba że dojdzie do ataku kolki nerkowej, gdy kamień z nerki dostanie się do moczowodu i tam utknie, utrudniając czy nawet uniemożliwiając odpływ moczu. Wtedy boleści są trudne do zniesienia. Umów wizytę!Jeśli Ty także borykasz się z problemem kamicy nerkowej, nie wahaj się dłużej - skontaktuj się z nami. Nasz doradca bezpłatnie przedstawi Ci pełną ofertę leczenia spośród 11 klinik w Polsce wraz ze szczegółowymi cenami. Pomoże również w umówieniu wizyty konsultacyjnej u wybranego specjalisty na dogodny do nas: 22 417 40 61 (telefon czynny pon - pt, w godz. 8:00 - 18:00)Źródła: B. Rutkowski, S. Czekalski, "Rozpoznawanie i leczenie chorób nerek – wytyczne, zalecenia i standardy postępowania", Termedia, s. 108-116, Poznań, 2008, ISBN: 978-83-89825-82-7 K. Bar, P. Płaza, K. Muc, "Kamica układu moczowego", Lekarz 11/2008, s. 35-38 Świniarski, "Kamica nerkowa – rodzaje, objawy, leczenie" ( Przegląd Urologiczny 2014/2 (84) B. Dybowski, "ESWL – litotrypsja falą uderzeniową generowaną pozaustrojowo" ( Przegląd Urologiczny 2014/4 (74) W. Różański, M. Markowski, M. Blewniewski, "Nowe możliwości PCNL" ( Przegląd Urologiczny 2015/1 (89) Antoniewicz, G. Grotthuss, A. Scholl, S. Sikorski, "Zagrożenia i pułapki nowoczesnej endourologii: RIRS (retrograde intrarenal surgery)", Przegląd Urologiczny 2013/3 (79) M. Gałęski, M. Słojewski, "Laser holmowy w urologii" ( Przegląd Urologiczny 2014/3 (85) Medycyna Praktyczna, "Kamica nerkowa" ( Wikipedia, "Litotrypsja" ( Profilaktyka kamicy nerkowej autor: Joanna Anczura / KONSULTACJA MERYTORYCZNA: lek. Mirosław Wojtulewicz, specjalista urologii FEBU Mechanizm powstawania kamieni nerkowych jest ciągle mało poznany. Znane są jednak czynniki, które zwiększają ryzyko tej choroby, dlatego do pewnego stopnia można zapobiegać kamicy nerkowej oraz jej nawrotom. Kamica nerkowa jest schorzeniem powszechnym na wszystkich kontynentach, a niedocenianym w profilaktyce, dopóki nie zaczyna pojawiać się ból pod postacią kolki nerkowej. Jest to ból silniejszy niż bóle porodowe, jak oceniają go kobiety, które rodziły drogą naturalną. Bardzo istotne jest więc zapobieganie tej dolegliwości, która może dotknąć osób w każdym wieku. Kamienie nerkowe tworzą się z substancji mineralnych obecnych w moczu, takich jak szczawiany, fosforany, kwas moczowy. Substancje te ulegają krystalizacji, gdy ich stężenie staje się zbyt duże, najczęściej wtedy, gdy przyjmujemy zbyt małą ilość płynów. Czynnikiem ryzyka jest także dieta obfitująca w sól, szczawiany, słodzone napoje typu cola, produkty zawierające białko (mięso, nabiał), a także przyjmowanie preparatów z wapniem, witaminą D i C w dużych dawkach. Nawracające zakażenia dróg moczowych również mogą przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych. Istotny wpływ ma mała aktywność fizyczna – siedzący tryb życia bądź unieruchomienie. Niezależnie od czynnika sprawczego leżącego u źródła problemu, w zapobieganiu kamicy nerkowej i jej nawrotom konieczne jest przestrzeganie kilku ważnych zasad. Nie żałuj sobie wody W profilaktyce i leczeniu kamicy podstawową zasadą jest dostarczanie odpowiedniej ilości wody w diecie, tj. 30 ml/kg masy ciała, a przy rozpoznanej kamicy – 35 ml/kg masy ciała. Picie dużej ilości płynów zapobiega zagęszczeniu moczu i krystalizacji substancji mineralnych, a także sprawia, że z dróg moczowych łatwiej usuwane są drobinki piasku nerkowego. Zmniejsza się także ryzyko zastoju moczu, który może prowadzić do infekcji dróg moczowych. W przypadku zakażenia przyjmowanie dużej ilości płynów pomaga usunąć bakterie z dróg moczowych oraz zapobiega rozszerzaniu się infekcji na inne obszary. CO PIĆ W KAMICY NERKOWEJ Woda Woda filtrowana lub nisko zmineralizowana woda mineralna powinna stanowić połowę codziennej dawki płynów. Sok Soki owocowe, szczególnie z cytrusów, z uwagi na wysoką zawartość cytrynianów – substancji hamujących powstawanie złogów. Można je pić rozcieńczone wodą. Wyjątkiem jest sok grejpfrutowy, który indukuje powstawanie kamieni nerkowych. Herbata Można się też posiłkować herbatami owocowymi, czyli naparami z mieszanek z udziałem suszu owocowego, np. owoców maliny, żurawiny, pomarańczy (nie mylić z herbatami z dodatkiem sztucznych aromatów owocowych!). Napary Wspomagająco działają także napary i wywary z ziół i mieszanek ziołowych wspomagających pracę nerek, np. z perzu, nawłoci, brzozy, lubczyka czy kozieradki. Zmodyfikuj jadłospis Kamienie powstają najczęściej ze szczawianów wapnia i fosforanu wapnia, rzadziej z kwasu moczowego. Najrzadziej występują kamienie struwitowe (rodzaj kamieni fosforanowych) i cystynowe (cystyna to rodzaj białka). Zalecenia dotyczące diety różnią się nieco w zależności od tego, jaki rodzaj kamieni dominuje u danego pacjenta. Jeśli skład kamieni nie jest znany, stosuje się dietę polegającą na: • ograniczeniu spożycia białka zwierzęcego, szczególnie przetworzonego mięsa (konserwy, wędliny), które jest źródłem substancji zakwaszających mocz; • ograniczeniu spożycia soli i ostrych przypraw, wyeliminowaniu wysoko przetworzonych produktów i koncentratów spożywczych, • zwiększeniu spożycia warzyw, które dostarczają potasu i przyczyniają się do zmniejszenia kwasowości moczu; • unikaniu picia mocnej herbaty, kawy, alkoholu (w tym również piwa, które zawiera kamieniotwórcze puryny i jest kaloryczne); • nie ma potrzeby ograniczać spożycia wapnia w postaci produktów mlecznych, natomiast nie wolno bez zalecenia lekarza przyjmować preparatów wapnia i witaminy D. Ponadto w poszczególnych rodzajach kamicy stosuje się zróżnicowane zalecenia. Dbaj o drogi moczowe Częste, nawracające zakażenia układu moczowego mogą przyczyniać się do powstawania kamieni struwitowych, stąd zapobieganie infekcjom jest w profilaktyce kamicy koniecznością. Należy zatem unikać wychłodzenia okolic lędźwi i podbrzusza, dbać o higienę okolic intymnych. Istotne jest także wyleczenie do końca każdej infekcji układu moczowego – niedoleczone zakażenia mogą nawracać. Co najmniej raz w roku dobrze jest zrobić ogólne badane moczu, dzięki któremu lekarz łatwo wychwyci nieprawidłowości mogące wskazywać na infekcję bądź ryzyko kamicy nerkowej. Nieocenioną pomoc w profilaktyce niosą zioła, które mają działanie zarówno moczopędne, jak i przeciwzapalne. Podczas leczenia infekcji dróg moczowych oraz gdy pojawi się piasek nerkowy, pomocniczo działają takie zioła jak kłącze perzu, liście brzozy, ziele nawłoci, korzeń pietruszki, ziele skrzypu, korzeń lubczyku, nasiona kozieradki czy ziele rdestu ptasiego. Można również zastosować kilkuskładnikowe preparaty, zawierające wyciągi z tych ziół. Zaleca się je także do stosowania w zapobieganiu nawrotom kamicy. Należy też pamiętać o dostarczaniu wystarczającego poziomu magnezu i witaminy B6 w diecie, które zapobiegają najczęściej występującej kamicy szczawianowo-wapniowej. Unikajmy także przetrzymywania moczu mimo potrzeby mikcji. Sprzyja to namnażaniu się flory bakteryjnej w drogach moczowych i wyzwalaniu czynników zapalnych w organizmie. CO SŁUŻY NERKOM? Aktywność fizyczna Regularna i dostosowana do indywidualnych możliwości aktywność fizyczna równoważy siedzący tryb życia i ułatwia walkę z otyłością, które są czynnikami ryzyka kamicy nerkowej. Ruch intensyfikuje działanie nerek i ułatwia usuwanie z dróg moczowych drobnych kamieni nerkowych. Uwaga: podczas ćwiczeń i po ich zakończeniu należy pamiętać o uzupełnianiu płynów! Niwelowanie stresu Przewlekły stres powoduje nadmierne wydzielanie przez nadnercza hormonów stresu, co może negatywnie wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Dbaj o codzienny odpoczynek i niezakłócony sen, naucz się technik relaksacyjnych, pielęgnuj przyjaźnie. Lecz choroby Skłonność do kamicy nerkowej zauważono także w związku z chorobami ogólnoustrojowymi, jak nadczynność przytarczyc, choroba Leśniowskiego-Crohna, sarkoidoza, cukrzyca typu 2, otyłość, uwarunkowane genetycznie zaburzenia metaboliczne. Czynnikiem ryzyka są ponadto zaburzenia w odpływie moczu i jego zastój w obrębie dróg moczowych, spowodowane przerostem prostaty czy wadami anatomicznymi. W takich przypadkach zasadniczym elementem profilaktyki kamicy nerkowej jest leczenie choroby podstawowej. EML: Fit/245/05-2021 Źródła: Świniarski Kamica nerkowa - rodzaje, objawy, leczenie. Przegląd Urologiczny 2014; 84: 13-19 dr n. med. Robert Drabczyk Co to jest kamica nerkowa i jakie są jej przyczyny? Portal Medycyny Praktycznej, https: dostęp Myśliwiec, M. Kamica nerkowa. Medycyna po Dyplomie 2018, 3, s. 14-20 mgr Małgorzata Wilkowska, Dieta w kamicy nerkowej. Portal https: dostęp dr n. med. Dominika Wnęk Dieta w kamicy nerkowej Portal Medycyny Praktycznej, https: Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego LEK OTC zobacz Informacje o leku Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna. Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma Lek wydawany bez recepty. ChPL: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania. Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu. Atak kolki nerkowej objawia się nagłym i mocnym bólem w okolicy lędźwiowej, który promieniuje w kierunku pachwin. U mężczyzn może powodować nawet ból jąder. Do objawów kolki nerkowej możemy zaliczyć nudności spowodowane bólem, które mogą być na tyle silne, że wywołują wymioty. Ból może być o różnym nasileniu. Najczęściej jest on nagły i mocny. Zależy w głównej mierze od stopnia niedrożności danego rejonu w układzie moczowym. Co ciekawe na stopień bólu wpływa także wielkość kamienia, ale ma to drugorzędne znaczenie [1].Zablokowanie dróg moczowych może być także przewlekłe. Pojawia się wtedy, jeśli kamienie powoli przesuwają się drogami. Objawy bólowe powracają co pewien czas, a pacjent poza typowym bólem może odczuwać ciężki do wyjaśnienia dyskomfort [1].Sam ból jest składową wielu czynników, takich jak:Skurcz dróg moczowych połączony ze zwiększoną perystaltyką, która pojawia się w celu usunięcia się stanem w miejscu rozciąganiem mięśniówki [1].Kolka nerkowa — jakie ma przyczyny?Jakie są przyczyny kolki nerkowej? Najczęstszym powodem pojawienia się nagłego bólu jest niedrożność dróg moczowych spowodowana zalegającym kamieniem [1].Kolka nerkowa najczęściej pojawia się nagle, ale cały proces prowadzący do niedrożności dróg moczowych nie jest szybki. Formowanie się piasku i kamieni nerkowych jest długotrwałe. Początkowo drobne kryształki mogą swobodnie podróżować pomiędzy nerkami a cewką moczową i możemy nie być świadomi problemu. W miarę upływu czasu złogów powstaje więcej, aż uformują na tyle duży złóg, który zablokuje przepływ moczu [1].Przyczyną kolki nerkowej nie musi być tylko i wyłącznie zalegający kamień. Czasami może wynikać z powodu skurczu moczowodów po różnych zabiegach. Niekiedy przyczyny bywają bardziej niebezpieczne, jak np. choroby nowotworowe [1].Jakie są czynniki ryzyka ataku kolki nerkowej?Zbyt mało wody!Najczęstszą przyczyną rozwoju kamieni nerkowych jest niedostateczna podaż wody. To najprostsza przyczyna, która może mieć niebezpieczne skutki. Największe ryzyko formowania się złogów jest wtedy, kiedy pacjent przez dłuższy czas pije poniżej 1 litra wody dziennie. To zagęszcza mocz, zwiększa stężenie substancji tworzących kamienie i prowadzi do ich rozwoju. Najlepiej przyjmować dziennie około 2 – 2,5 litra wody [1]!Nadmiar wapniaCzęstymi kamieniami nerkowymi są kamienie szczawianowe lub fosforowe. Do ich pojawienia się potrzeba jeszcze innego pierwiastka – wapnia. To ryzyko zwiększa hiperkalciuria, czyli choroba, w której wydalamy nadmierne ilości wapnia z moczem. Co może być przyczyną? Najczęściej hiperkalciuria wynika z nadmiernej podaży witaminy D i białka w diecie. Najprościej przed suplementacją witaminą D3 wykonać oznaczenie jej poziomu i dopiero decydować się na jej przyjmowanie. Pomocne może okazać się zbadanie poziomu fosforu, którego niedobór zwiększa aktywność witaminy D3. Czasami warto zredukować ilość przyjmowanego wapnia [1].Nadmiar szczawianówKolejnym czynnikiem będzie hiperoksaluria. To sytuacja, w której nadmiernie wydalamy szczawiany z organizmu. Duże ilości szczawianów zawierają zielone warzywa, takie jak rabarbar lub szpinak [1].Niektóre badania wskazują, że można prewencyjnie przyjmować suplementy z cytrynianem potasu, aby przeciwdziałać formowaniu się kamieni szczawianowych i fosforanowych. Cytrynian będzie łączył wapń w bezpieczny związek i redukował wytrącanie się kamieni [1,2].Nadmierne wydalanie kwasu moczowegoHiperurykozuria to kolejny czynnik, który może generować kamienie moczanowe. W tym przypadku wydalamy nadmierne ilości kwasu moczowego. Co prawda kamica moczanowa jest znacznie rzadsza, niż np. szczawianowa, ale może wywołać atak kolki nerkowej [1].Efekt bakteriiNiestety kolka nerkowa może być wynikiem pojawienia się kamieni struwitowych. Przyczyną jest obecność bakterii, które zwiększają pH moczu. W bardziej zasadowym pH jest większa tendencja do formowania kamieni struwitowych [1].Co na kolkę nerkową?Wystąpił u ciebie atak kolki nerkowej – co robić? W jaki sposób najlepiej leczyć kolkę nerkową i się jej pozbyć? Co podać na kolkę nerkową?Leki przeciwbólowe i przeciwzapalnePierwsze działanie, jakie należy wdrożyć po rozpoznaniu ataku kolki nerkowej to podanie leków przeciwbólowych, np. Niesteroidowych Leków Przeciwzapalnych (NLPZ). Najprościej podać lek doustnie i wtedy rekomenduje się diklofenak (np. Diclac, Dicloratio, Dicloduo). Jeśli atak kolki nerkowej pojawi się w domu, to nawet klasyczny ibuprofen będzie dobry. Jeśli pacjent nie jest w stanie przyjąć leku doustnie, można rozważyć jego podanie drogą pozajelitową [1,2]W przypadku kiedy pacjent nie może przyjmować NLPZ to dobrym rozwiązaniem będzie podanie paracetamolu. Pozbawiony on jest niestety działania przeciwzapalnego [2].W szczególnych przypadkach, jeśli NLPZ nie pomagają, można włączyć leczenie opioidami, np. morfiną (Doltard, Morphini sulfas WZF, MST Continus) [1,2].Leki rozkurczoweW przypadku kamieni nerkowych podawanie leków rozkurczowych jest bezcelowe. Wytyczne nie zalecają ich stosowania [1,2].Medyczna Terapia EkspulsywnaWyjątkiem może być obecność niewielkich (poniżej 10 mm) kamieni w końcowym odcinku przewodu moczowego. Jedynie w sytuacji braku niedrożności przewodu i możliwości swobodnego oddawania moczu, można zastosować Medyczną Terapię Ekspulsywną (MTE). Pacjentowi podaje się leki, które mają ułatwić naturalne wydalenie kamienia [1,2].Lekami pierwszego wyboru będą α-blokery, głównie tamsulozyna (Adatam, Apo-Tamis, Fokusin, Omnic, Omsal, Prostamnic). Niestety ten rodzaj terapii jest długotrwały (nawet kilkanaście dni), co jest gorszym rozwiązaniem dla pacjenta [1,2].Chirurgiczne leczenie kolki nerkowejCzasami atak kolki nerkowej jest na tyle mocny, że zwykłe leki nie wystarczą i trzeba przeprowadzić zabieg chirurgiczny. Kiedy to zrobić?Najczęstszym zaleceń do zabiegów chirurgicznych jest stan kiedy po upływie 48 godzin od diagnozy, pomimo podania leków przeciwbólowych, ból dalej jest nie do zniesienia dla pacjenta lub się pogłębia bądź kamień jest na tyle duży, że istnieje małe prawdopodobieństwo, że sam zostanie wydalony [2].Natomiast jeśli kamień jest mniejszy niż 5 mm, a pacjent nie rozwija objawów z powodu kolki nerkowej, to można poczekać na samoczynne wydalenie kamienia, pozostawiając pacjenta pod obserwacją. Jednak jeśli pacjent czuje się dobrze, to nie powinno się czekać więcej niż 30 dni bez żadnej interwencji, gdyż zwiększa się wtedy ryzyko pojawienia się blizn w drogach moczowych i innych komplikacji [1,2].Jak chirurgicznie usunąć kamień?W przypadku kamieni nerkowych mniejszych niż 10 mm poleca się litotrypsję falą uderzeniową (SWL). Lekarz wprowadza przez moczowód urządzenie do miejsca, w którym znajduje się kamień nerkowy. Pod wpływem fali uderzeniowej jest on kruszony, a następnie usuwany siłami naturalnymi wraz z moczem [2,3].Jeśli średnica kamienia nerkowego wynosi od 10 mm do 20 mm, to można zastosować SWL lub ureteroskopię (URS). Tutaj podobnie jak w przypadku SWL, lekarz wprowadza urządzenie przez cewkę moczową do miejsca lokalizacji kamienia i może usunąć go w całości lub rozbić na mniejsze części [4].Dla kamieni nerkowych powyżej 20 mm można zastosować powyższe metody, ale zabiegiem I wyboru jest przezskórna nefrolitotomia (PCNL). Jak sama nazwa wskazuje, dochodzi do nakłucia nerki za pomocą specjalnego urządzenia, a następnie rozbicia i usunięcia kamienia przy użyciu nefroskopu [5].Kolka nerkowa — kiedy do szpitala?Jeśli pojawi się u ciebie ból w okolicy krzyżowej, który promieniuje do pachwiny to najlepiej udać się do lekarza na konsultację. Nigdy nie można być pewnym, co jest przyczyną bólu, dlatego pomocne będzie badanie USG, które jest szybkie, proste i tanie, a często pomoże w postawieniu kiedy udać się do szpitala przy kolce nerkowej? Jeśli wystąpi u ciebie nagły atak kolki nerkowej, której towarzyszy bardzo silny ból, utrudniający ci normalne funkcjonowanie to należy natychmiast udać się do szpitala!Do szpitala powinieneś udać się również, jeśli doszło do blokady dróg moczowych przez kamień. Będziesz wtedy odczuwał parcie na pęcherz i nie będziesz mógł oddać szpitala powinieneś się udać, jeśli zauważysz niepokojące objawy podczas oddawania moczu, np. ilu dniach przechodzi kolka nerkowa?Po ilu dniach przechodzi kolka nerkowa? To trudne pytanie, gdyż wiele zależy od konkretnego przypadku. Zwykle jeśli atak kolki nerkowej spowodowany jest małym kamieniem lub piaskiem, to objawy powinny przejść do kilku nie pozbędziemy się od razu kamienia, to objawy mogą powracać i trwać dłużej niż kilka dni. Będzie to efektem przechodzenia kamienia przez drogi ból utrzymuje się przez kilka dni, a dodatkowo przybiera na sile, w moczu pojawia się krew lub występują trudności w oddawaniu moczu, to jest to czas kiedy należy udać się do Nie czekaj z bólem, który może wskazywać na atak kolki nerkowej. Nawet jeśli dopiero się zaczął, ale jest dla ciebie uciążliwy, to skontaktuj się z lekarzem!

usuwanie kamieni nerkowych przez cewkę moczową forum